Passagiers van bussen en hogesnelheidstreinen binnenkort gescreend

Internationale busvervoerders, HST-vervoerders en HST-ticketverdelers zijn binnenkort verplicht om de gegevens van hun passagiers door te sturen naar Binnenlandse Zaken. Daar zullen ze gescreend worden door ?de Passagiers Informatie Eenheid (PIE)?, een team met mensen van de politie, Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst ADIV en de douane dat het reisgedrag van terreurgroepen en criminele organisaties in kaart brengt. Bedoeling is uiteraard om snel en correct te kunnen reageren op (potentiële) dreigingen.

Met de verplichte screening van passagiersgegevens in de bus- en treinsector treedt een tweede fase aan in de omzetting van de PNR-wet van 25 december 2016. Eerst aan de beurt waren de vliegtuigmaatschappijen. Zij zijn al sinds 7 augustus 2017 verplicht om hun passagiersgegevens door te sturen naar de PIE. Op termijn volgt ook nog de scheepvaart. Het KB Bus en het KB HST hebben trouwens dezelfde inhoud. Enige verschil is dat het KB Bus alleen betrekking heeft op vervoerders en niet op reisoperatoren.

Passagiersgegevens

De PNR-wet maakt een onderscheid tussen de incheck- en instapgegevens (API-gegevens) en de reservatiegegevens (de zogenaamde PNR-gegevens). Busvervoerders, HST-vervoerders en HST-ticketverdelers zijn alleen verplicht om de reservatiegegevens door te geven. Daaronder vallen onder meer de identiteitsgegevens van de passagier, de reserveringsdata, de geplande reisdata en de betalingsinformatie.

48uur voor vertrek

In principe moeten àlle gegevens (in de mate dat de vervoerders en ticketverdelers er over beschikken) 48uur voor het geplande vertrek worden doorgestuurd. Maar de besluiten voorzien in de mogelijkheid om onmiddellijk na het sluiten van bus of de trein (dus op het moment dat de bus of trein klaar is voor vertrek en passagiers niet meer kunnen in-of uitstappen) nog bijkomende informatie door te sturen. Op die manier worden bijvoorbeeld situaties gevat waarbij nog tickets op het voertuig zelf worden gekocht). Voor hogesnelheidstreinen voorziet de regelgeving nog in een bijkomende, tussentijdse doorgifte 24uur voor vertrek.

Conformiteitscheck

Naast de doorgifte van de passagiersgegevens, zijn de vervoerders en ticketverdelers ook nog verplicht om 'een conformiteitscheck' uit te voeren. Ze moeten nagaan of de persoon die vermeld is op het reisdocument wel degelijk diegene is die opstapt op de bus of de trein. Die controle zullen ze in de praktijk uitvoeren door de naam en voornaam vermeld op het reisdocument te vergelijken met de naam en voornaam op het identiteitsdocument van de passagier.

Gefaseerde invoering

De KB's van 3 februari 2019 treden in werking op 22 februari 2019, 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad. Meteen ook de datum waarop de PNR-wet in werking treedt ten aanzien van de busvervoerders, HST-vervoerders en HST-ticketverdelers.

Maar ondanks de inwerkingtreding zijn de bepalingen nog niet meteen van toepassing. De ministers van Binnenlandse Zaken en Mobiliteit zullen in een zogenaamde notificatiebrief laten weten vanaf wanneer de verplichtingen zullen gelden. Om de sectoren voldoende tijd te geven zich voor te bereiden, is daarbij gekozen voor een gefaseerde aanpak. Eerst zullen de verplichtingen m.b.t. de doorgifte van de passagiersgegevens an sich van toepassing worden, in een volgende fase volgt dan de verplichte conformiteitscheck.

Inbreuken

Herinner dat de PNR-wet strenge straffen oplegt aan vervoersmaatschappijen die hun verplichtingen niet nakomen. Ze riskeren een geldboete van maximum 50.000 euro per inbreuk. Bij recidive binnen de 2 jaar stijgt dat bedrag tot 75.000 euro.

Bron: Koninklijk besluit van 3 februari 2019 ter uitvoering van de wet van 25 december 2016 betreffende de verwerking van passagiersgegevens, houdende de verplichtingen opgelegd aan de HST-vervoerders en de HST-ticketverdelers, BS 12 februari 2019.

Bron: Koninklijk besluit van 3 februari 2019 ter uitvoering van de wet van 25 december 2016 betreffende de verwerking van passagiersgegevens, houdende de verplichtingen opgelegd aan de busvervoerders, BS 12 februari 2019.

Zie ook
Koninklijk besluit van 18 juli 2017 ter uitvoering van de wet van 25 december 2016 betreffende de verwerking van de passagiersgegevens, houdende de verplichtingen opgelegd aan de luchtvaartmaatschappijen, BS 28 juli 2017.